ธรรมชาติอย่างหนึ่งของจิต คือ รับรู้อารมณ์ที่เข้ามากระทบอยู่ตลอดเวลา
เมื่อรับรู้ แล้วก็มักจะหลงและไหลเพลินไปในอารมณ์นั้น ๆ โดยไม่รู้ตัว
บางอารมณ์ถูกรับเข้ามาโดยผ่านการอ่าน การฟัง การดู การพูดคุย เป็นต้น
และเราไม่สามารถจะ รู้ ได้ทุกขณะ  โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสภาวะที่จิตต้องทำ
หน้าที่หลายอย่างพร้อมกัน เช่น ฟัง+คิด+โต้ตอบ

ลองเริ่มต้นด้วยการเลือกสิ่งที่ถูกรู้ แบบง่าย ๆ อย่างนี้ เช่น เปิดเพลงเพราะ
แบบที่ตัวเองชอบ ฟังแล้วมีความสุข เพลินไปกับเสียงดนตรีแน่ ๆ อย่าง
เพลงแจ๊สบรรเลงของเคนนี่ จี ที่อ่อนหวาน ฟังแล้วซาบซึ้ง เป็นสุข

คราวนี้อย่าปล่อยใจให้ฟังเฉย ๆ นะ  แต่ลองแยกใจออกมาอีกส่วนหนึ่งเป็นตัวผู้รู้
แล้วสังเกต ดูจิต ที่กำลังเป็นสุขไปกับเสียงเพลง

ทำอย่างนี้ได้กับอารมณ์ซาบซึ้งแล้ว  ก็ฝึก ดูจิต กับอารมณ์อื่น ๆ ต่อไปเรื่อย ๆ
จะทำให้เราได้เรียนรู้ธรรมชาติของจิตมากขึ้น เข้าใจแบบซึมซาบได้มากขึ้น
แล้ว จิต จะคลี่คลายตัวเอง  หวั่นไหวน้อยลง  และไม่ต้องรู้สึกเจ็บปวดหัวใจ
ได้ง่าย ๆ กับอะไร ๆ ที่ผ่านเข้ามาในชีวิตอีก

สาธุ... สาธุ... สาธุ... ครับ...
เป็นบทเรียนที่ดีมากเลยครับ...
จะน้อมนำไปปฏิบัติต่อไปครับผม...

ขอถามครับ

เวลาดูแล้ว ไม่ทราบว่าจะต้องดูต่อเนื่องไปเรื่อย ๆ หรือเปล่าครับ
เวลาผมลองทำแล้วพอรู้ว่าตอนนี้จิตกำลังทำอะไร ไอ้สิ่งที่จิตทำอยู่ก็หายไปทุกทีเลยครับ เลยเกิดความไม่ต่อเนื่อง ห้ามไม่ให้มันหายไปก็ไม่ได้ครับ มันเร็วเกินครับ 

ขอบคุณครับ

ท่านบอกว่า มันเป็นอย่างนั้นเองค่ะ คุณ Titan
อะไร ๆ ก็เกิดขึ้น ตั้งอยู่ แล้วดับไปทั้งนั้น  สิ่งที่เกิดขึ้นกับจิตก็เช่นเดียวกัน  ให้เราดูไปเรื่อย ๆ ว่า มันเป็นอย่างนี้เอง แล้วจะเข้าใจ และไม่อยากยึดไว้ไปเอง  เมื่อสิ่งที่จิตรับรู้นั้นหายไป  ก็ให้ดูต่อว่า จะมีอะไรใหม่เข้ามาให้จิตไปรับรู้ แล้วหายไปอีก  ให้ดูอย่างนี้ไปเรื่อยค่ะ

จริง ๆ แล้ว  คิดว่าสิ่งที่เกิดขึ้นกับจิตก็มีทั้งที่หายไปอย่างรวดเร็ว และที่หายไปช้าหน่อยก็มี   แต่พอเราใช้วิธี ดู บางทีก็ทำให้ความรู้สึก ความรับรู้เหล่านั้นจางคลายไปได้เร็วกว่าเดิม  เพราะเราถอน ใจ มาไว้อีกที่หนึ่งเสียแล้ว  ไม่หลง กลมกลืน (ไม่ "อิน") อยู่ในความรู้สึกนั้น ๆ

้ถ้าไม่ถูกต้องอย่างไร  ขอผู้รู้ช่วยแก้ไขความเข้าใจให้ด้วยนะคะ

อุบายของคุณมะเหมี่ยวเข้าทีเชียวครับ

การที่เราดูจิตนั้น อย่าไปกังวลว่าสิ่งที่ถูกรู้จะดับหรือไม่ดับ
เพราะเราไม่ได้ปฏิบัติเพื่อดับสิ่งที่ถูกรู้
หากแต่ปฏิบัติเพื่อจะรู้สิ่งที่กำลังปรากฏด้วยจิตใจที่เป็นกลาง (มะเหมี่ยวใช้คำว่าไม่อิน)
ก็จะเห็นเองว่าสิ่งนั้นแสดงไตรลักษณ์อยู่ตลอดเวลา

อย่าไปกังวลว่าในขณะนั้นจิตจะเป็นทุกข์ แล้วพยายามดับทุกข์
เพราะเราไม่ได้ดูจิตเพื่อดับทุกข์
หากแต่ดูเพื่อให้รู้ความจริงว่า
ทุกข์เกิดขึ้นได้อย่างไร ดับไปได้อย่างไร
ซึ่งเมื่อดูนานเข้าจะประจักษ์ชัดว่า
ทุกข์เกิดขึ้นเพราะจิตหลง / ไหล ไปยึดอารณ์นั่นเอง
เมื่อจิตรู้ความจริงแล้ว จิตก็ย้อมหาทางพ้นทุกข์ของเขาเอง
เรามีหน้าที่รู้เท่านั้น

ที่จริงจิตไม่เคยว่างจากอารมณ์
แม้อารมณ์หยาบจะดับไป เช่นดูแล้วความโกรธดับไป
ความรู้สึกเฉยๆ ไม่มีอะไร ที่บางคนบอกว่า ว่างๆ
ที่เข้ามาคั่นก่อนที่อารมณ์หยาบตัวใหม่จะจรมา
อันนั้นก็คืออารมณ์อีกตัวหนึ่ง

จิตไม่เคยปราศจากอารมณ์
เราปฏิบัติก็ไม่ใช่เพื่อไม่ให้จิตรู้อารมณ์
แต่ปฏิบัติเพื่อให้จิตฉลาด
ไม่หลงอารมณ์ที่กำลังไปรู้เข้า
ที่ว่าจิตฉลาดก็คือจิตเขารู้อริยสัจจ์
คือรู้ว่า ถ้าเมื่อใดจิตอยาก จิตยึด จิตก็ทุกข์
ถ้าจิตสักแต่รู้ ไม่อยาก ไม่ยึด ก็ไม่ทุกข์

ธรรมะเป็นเรื่องง่ายๆ ครับ
อย่าไปคิดมากจนซับซ้อนเลยครับ

ตามมาอ่านแล้วคะ ขอบคุณคะ:-)
ก็พยายามดูไปเรื่ือย ๆ แรก ๆ จะไม่ต่อเนื่อง
แต่เมื่อได้สติก็กลับมาดูใหม่ ใช้นั่งสมาธิ คู่ไปกับการดูจิต
ด้วย ทำให้จิตมีพลังขึ้นคะ:-)

ขอบคุณครับ
คุณสันตินันท์ 
มอบกุณแจให้อีกแล้ว
ง่ายๆ แต่ลึกซึ้งมากครับ

ขอบคุณทุกท่านที่ให้ความรู้
ขอความรู้เพิ่มว่ามีเทคนิคอะไรที่ ทำให้จิตของเราอยู่กับการเรียนรู้อารมณ์อยู่
ตลอดเวลา หรือเมื่อหลุดอารมณ์แล้วจะมีสติกลับมาให้เร็วได้อย่างไร
(ใช้IE.พิมพ์ไทยได้ แต่Nestcapeไม่ได้ กรุณาช่วยด้วย)

ขอบคุณมากค่ะ : )

โห คุณมะเหมี่ยวขอบคุณจริงๆค่ะ เป็น วิธีที่สอนจิตได้น่าฟังจริงๆ ค่ะ เพราะโดยปกตินิสัยเป็นคนที่ชอบฟังเพลงมากๆ เลย โดยเฉพาะเพลงพวก new age จริงๆ แล้วเอี้ยงกลับใช้เสียงเพลงในการทำสมาธิอะค่ะ เพราะคิดเองเออเองว่า เราทำงานในสภาวะที่เราชอบจะทำได้นานกว่า เฉกเช่นการทำสมาธิในระหว่างการฟังเพลงน่ะค่ะ แล้วก็โดยส่วนตัวเท่าที่สังเกตตัวเองพบว่าจะทำสมาธิได้ดีเมื่อมีเสียงที่เป็นท่วงทำนองแบบพระสวดมนต์  พระเทศน์เสียงเรื่อยๆ แต่ยังไม่เคยเอาเสียงเพลงมาใช้ในการดูจิตเลย อ่าาาาาา ได้แง่คิดและวิธีปฏิบัติอีกแล้ว  ต้องขอขอบคุณมากๆๆ ว่าแล้วแล้วก็จะลองปฏิบัติซะคืนนี้เลย ^-^
แล้วต้องขอขอบคุณพี่สันตินันต์ด้วยค่ะ แค่เอี้ยงตั้งใจว่าเอี้ยงจะลองทำแบบที่คุณมะเหมี่ยวเธอกรุณานำมากล่าวให้ฟัง เอี้ยงก็เริ่งรู้สึกตัวเลยว่าเศร้าใจ  ใช่ค่ะเศร้าเพราะความรู้สึกบอกเลยว่าเราจะต้องปฏิบัติกับสิ่งที่เราชอบในอีกลักษณะหนึ่ง ที่ไม่ใช่ลักษณะเดิม อืมม์ เป็นการดูอารมณ์ ที่ดีจริงๆ ค่ะ

เป็นอุบายที่ดีครับ จะลองนำไปปฏิบัติตามครับ

ขอบคุณคุณมะเหมี่ยวและคุณสันตินันท์มากค่ะ ที่แนะอุบายและอธิบายเรื่องการดูจิต ดิฉันเองประสบกับตัวเองแล้วก็
พบว่ามีอีกเรื่องที่จะต้องคอยระวังคือ อย่าเผลอลืมปฏิบัติ ความเพียรเป็นสิ่งที่สำคัญมาก ดิฉันเองลืมปฏิบัติมานาน
พอสมควรทีเดียวเลยต้องมาเริ่มหัดใหม่อีก เพราะก่อนหน้านั้นก็ใช่ว่าจะปฏิบัติจนคล่องแคล่วชำนาญแล้ว อยากทราบวิธี
หรืออุบายไม่ให้ลืมปฏิบัติเหมือนกันค่ะ  แต่คิดว่าคงไม่มีนอกจากไม่ลืมและความเพียรพยายามปฏิบัติเข้าจนชำนิชำนาญ
และเป็นนิสัยใหม่ประจำตัวเลย 

สองสามวันมานี้  กำลังนึกถึงคุณดอกบัวบานอยู่เลยค่ะว่า หายไปไหนน้อ  ขอต้อนรับการกลับมาอีกครั้งค่ะ :-)

แถมเทคนิคให้คุณกานต์ข้อหนึ่งนะ  คือ ลองตั้งกติกาให้กับตัวเองว่า จะกลับมาทำความรู้ตัวทุกครั้งเมื่อ.... เช่น เมื่อเดินไปห้องน้ำ  อะไรอย่างนี้  เพราะถ้าต้องเดินไปห้องน้ำทุก 3 ชั่วโมง  ก็ต้องกลับมารู้ตัวได้ทุก 3 ชั่วโมงเป็นอย่างน้อยเหมือนกัน  จริงมั้ย ?