เคยมีใครทำสถิติ หรือสรุปทำนองนี้หรือไม่ หรือสรุปอื่น ๆ เช่น
- ใครบรรลุด้วยธรรมบทใด
- พระสาวก ส่วนใหญ่บรรลุด้วยธรรมบทใด

ที่จริงแล้วใครจะบรรลุด้วยธรรมบทใดเป็นเรื่องเฉพาะตน แต่ถ้าเราสรุปธรรมบทต่างๆ ได้แล้ว เราจะได้นำมาพิจารณาเลือกใช้ให้เหมาะกับตน เหมาะกับสถานะการณ์ ซึ่งธรรมบทที่พระพุทธองค์ใช้บ่อยที่สุด น่าจะเหมาะสมกับคนหมู่มาก ดังนั้นถ้าเราเน้นไปที่ธรรมบทนั้นโอกาสที่จะพบธรรมอันเหมาะสมกับเราย่อมมากกว่าไปเน้นที่ธรรมบทอื่น (อันนี้ใช้วิชาสถิติเข้าช่วย)

ที่อ่านพระสูตร ธรรมที่ท่านโปรด บรรพชิต หรือผู้มีอินทรีย์แก่ โดยมากจะเป็น
อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ของขันธ์ 5
ธรรมที่ท่านโปรด ฆราวาส จะเป็นอนุปบุพพิกถา คือ ทาน ศีล สวรรค์ ภาวนา

รอฟังผู้รู้ท่านอื่นด้วยครับ

ผมก็คิดเช่นเดี่ยวกัน คือ พิจารณาขันธ์ 5 ครับ

พหุลานุสาสนี   คือเรื่องที่ทรงสั่งสอนมากที่สุด  ได้แก่ความจริงเรื่อง อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา
(จากหนังสือ พหุลานุสาสนี  บรรยายโดยท่านพุทธทาส)

บางครา พระองค์ไม่สอนเป็นธรรมโดยตรง แต่ยกชาดกมาเทศน์ ผู้ฟังพิจารณาในไตรลักษณ์ และ อริยสัจ ก็บรรลุธรรมได้เช่นกัน

น่าจะถูกของคุณ pop_iba ครับ เพราะเห็นบ่อยมาก
ผมประทับใจที่สุดก็ที่พระองค์ตรัสสอนเป็นเชิงถามให้จ่อใจพิจารณาตาม
รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ เป็นอย่างๆเช่น
เธอสำคัญว่าอย่างไร
รูปเที่ยงหรือไม่เที่ยง
- ไม่เที่ยงพระเจ้าข้า
สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นสุขหรือทุกข์
- ทุกข์พระเจ้าข้า
สิ่งใดเป็นทุกข์ (ทนอยู่ในสภาพเดิมไม่ได้) เธอควรตามเห็นว่าเป็นตัวตนหรือไม่
- ไม่ควรพระเจ้าข้า

เวทนาเที่ยงหรือไม่เที่ยง
- ไม่เที่ยงพระเจ้าข้า
สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นสุขหรือทุกข์
- ทุกข์พระเจ้าข้า
สิ่งใดเป็นทุกข์ (ทนอยู่ในสภาพเดิมไม่ได้) เธอควรตามเห็นว่าเป็นตัวตนหรือไม่
- ไม่ควรพระเจ้าข้า

สัญญาเที่ยงหรือไม่เที่ยง
- ไม่เที่ยงพระเจ้าข้า
สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นสุขหรือทุกข์
- ทุกข์พระเจ้าข้า
สิ่งใดเป็นทุกข์ (ทนอยู่ในสภาพเดิมไม่ได้) เธอควรตามเห็นว่าเป็นตัวตนหรือไม่
- ไม่ควรพระเจ้าข้า

สังขารเที่ยงหรือไม่เที่ยง
- ไม่เที่ยงพระเจ้าข้า
สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นสุขหรือทุกข์
- ทุกข์พระเจ้าข้า
สิ่งใดเป็นทุกข์ (ทนอยู่ในสภาพเดิมไม่ได้) เธอควรตามเห็นว่าเป็นตัวตนหรือไม่
- ไม่ควรพระเจ้าข้า

วิญญาณ (สภาพรู้ในอายตนะหนึ่งๆ ในขณะหนึ่งๆ) เที่ยงหรือไม่เที่ยง
- ไม่เที่ยงพระเจ้าข้า
สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นสุขหรือทุกข์
- ทุกข์พระเจ้าข้า
สิ่งใดเป็นทุกข์ (ทนอยู่ในสภาพเดิมไม่ได้) เธอควรตามเห็นว่าเป็นตัวตนหรือไม่
- ไม่ควรพระเจ้าข้า

ถ้าส่งใจพิจารณาตามอย่างปราณีต
จะเกิดยุคไหนก็มีสิทธิ์เข้าใจธรรมพระพุทธองค์เท่าเทียมกันครับ

สาธุ ขอบคุณมากครับ ทุกท่านที่กรุณาแสดงความเห็น
ผมซาบซึ้งกับคำตอบของคุณดังตฤณที่ปิดท้ายว่า
ถ้าส่งใจพิจารณาตามอย่างปราณีต
จะเกิดยุคไหนก็มีสิทธิ์เข้าใจธรรมพระพุทธองค์เท่าเทียมกันครับมากครับ

สาธุคะ

สาธุ กับคุณ ดังตฤณ ที่เอาธรรม มาแจกแจงอีกครั้ง อ่านเท่าไ ท่อง
เท่าไรก็ไม่เบื่อ ขอบคุณ

ขอบคุณครับ

สมัครเป็นผู้อ่านประจําชอบทุกคนแต่ไม่เคยบอก น่ารักที่มีความปราถนาดีแก่เพื่อนร่วมเกิดแก่เจ็บตายอยากให้ทุกคนพ้นจากสังสารวัฎ และจะนําข้อคิดในนี้เป็นแนวทางในการดําเนินไปสู่สันติสุข และการปฎิบัติเป็นเรื่องเฉพาะตัวใครทําใครได้ใครพบใครพ้น ขออนุโมทนาเป็นหมู่คณะที่ประสงค์ให้คนทําแต่ความดี

เสาร์ อาทิตย์ ที่ผ่านมา เป็นไข้นอนซมอยู่ แม้จะไม่มากพอให้เกิดมรณานุสติ แต่ก็พอที่จะเตือนให้เห็นภัยในสังขารได้
ได้อาศัยธรรมที่คุณดังตฤณ ยกมาในกระทู้นี้ เป็นเครื่องพิจารณา เทียบกับภาวะที่เป็นอยู่จริง พอที่จะประคองจิตให้เป็นการป่วยไข้อย่างมีสติได้บ้าง

ต้องขอขอบคุณ คุณดังตฤณ และคุณอนัตตามานะที่นี้

ช่วงป่วยไข้ เป็นช่วงนาทีทองของนักปฏิบัติ
มีทุกข์ให้เห็นชัด ๆ    จากประวัติผู้ทรงคุณธรรมหลายท่าน ได้ธรรมะช่วงป่วยไข้
ถ้าใครป่วยไข้ ก็ขอให้ฉวยโอกาส ตักตวงประโยชน์ให้ได้มากที่สุด...

ไม่รู้สถิติเหมือนกันว่า- ใครบรรลุด้วยธรรมบทใด?- พระสาวก ส่วนใหญ่บรรลุด้วยธรรมบทใด?
ตามความรู้สึกที่อ่านพบบ่อยๆน่าจะเป็นเรื่อง   ไตรลักษณ์, ขันธ์ ๕และปฏิจจสมุปบาท
ผมคิดว่าเป็น๓เรื่องใหญ่ๆที่สามารถประยุคใช้ได้กับแทบทุกเรื่องเลยครับ

ลืมขยายความสำหรับมือใหม่ครับ
ขอโพสต์ซ้ำอีกทีแบบมีอรรถาธิบายสั้นๆเกี่ยวกับขันธ์ 5

ผมประทับใจที่สุดก็ที่พระองค์ตรัสสอนเป็นเชิงถามให้จ่อใจพิจารณาตาม
รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ เป็นอย่างๆเช่น
เธอสำคัญว่าอย่างไร
รูป (กายมนุษย์) เที่ยงหรือไม่เที่ยง
- ไม่เที่ยงพระเจ้าข้า
สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นสุขหรือทุกข์
- ทุกข์พระเจ้าข้า
สิ่งใดเป็นทุกข์ (ทนอยู่ในสภาพเดิมไม่ได้) เธอควรตามเห็นว่าเป็นตัวตนหรือไม่
- ไม่ควรพระเจ้าข้า

เวทนา (ความรู้สึกสุข ทุกข์ เฉย) เที่ยงหรือไม่เที่ยง
- ไม่เที่ยงพระเจ้าข้า
สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นสุขหรือทุกข์
- ทุกข์พระเจ้าข้า
สิ่งใดเป็นทุกข์ (ทนอยู่ในสภาพเดิมไม่ได้) เธอควรตามเห็นว่าเป็นตัวตนหรือไม่
- ไม่ควรพระเจ้าข้า

สัญญา (ความจำได้หมายรู้) เที่ยงหรือไม่เที่ยง
- ไม่เที่ยงพระเจ้าข้า
สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นสุขหรือทุกข์
- ทุกข์พระเจ้าข้า
สิ่งใดเป็นทุกข์ (ทนอยู่ในสภาพเดิมไม่ได้) เธอควรตามเห็นว่าเป็นตัวตนหรือไม่
- ไม่ควรพระเจ้าข้า

สังขาร (เจตนานึกคิด พูด ทำ) เที่ยงหรือไม่เที่ยง
- ไม่เที่ยงพระเจ้าข้า
สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นสุขหรือทุกข์
- ทุกข์พระเจ้าข้า
สิ่งใดเป็นทุกข์ (ทนอยู่ในสภาพเดิมไม่ได้) เธอควรตามเห็นว่าเป็นตัวตนหรือไม่
- ไม่ควรพระเจ้าข้า

วิญญาณ (สภาพรู้ในอายตนะหนึ่งๆ ในขณะหนึ่งๆ) เที่ยงหรือไม่เที่ยง
- ไม่เที่ยงพระเจ้าข้า
สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นสุขหรือทุกข์
- ทุกข์พระเจ้าข้า
สิ่งใดเป็นทุกข์ (ทนอยู่ในสภาพเดิมไม่ได้) เธอควรตามเห็นว่าเป็นตัวตนหรือไม่
- ไม่ควรพระเจ้าข้า

ถ้าส่งใจพิจารณาตามอย่างปราณีต
จะเกิดยุคไหนก็มีสิทธิ์เข้าใจธรรมพระพุทธองค์เท่าเทียมกันครับ

การ "ตามเห็น" ในความหมายของพระพุทธองค์นั้น
ส่อให้เห็นพฤติของจิต
คือกำหนดสติรู้อย่างต่อเนื่อง ไม่ใช่ประเดี๋ยวประด๋าว
และตรงนี้เอง ที่การภาวนานั้น
ต้องประกอบทั้งด้วยสมถะและวิปัสสนา
กล่าวคือสมถะนั้น เป็นตัวบ่มกำลังให้จิตตั้งมั่นอยู่ในสภาพรู้ได้นาน
ส่วนวิปัสสนาคือปัญญาพิจารณาเข้ามาในขอบเขตของกายใจ
อันเป็นที่ตั้งของสติชอบ หรือที่เรียกสติปัฏฐาน

ขอบคุณครับ พี่ดังตฤณ